بودجه فرهنگی سال۹۵ از نگاهی دیگر [گراف تعاملی]

:: بودجه فرهنگی سال۹۵ از نگاهی دیگر [گراف تعاملی]

روزنامه شرق به‌تاریخ ۲۹فروردین در گزارشی بودجه فرهنگی سال ۱۳۹۵ را بررسی کرده بود. من در اینجا همان داده‌ها را نمایش می‌دهم.

بعد از مرتب‌سازیِ جداولی که در گزارش آمده بود، گرافی طراحی شد که نشان می‌دهد ۳۳درصد از بودجهٔ ۳۳۰ میلیارد تومانی فرهنگ فقط برای سازمان بسیج است. بعد از این نهاد انقلابی، حوزه‌های علمیه بیشترین سهم از بودجه را دارند.

بارگزاری نمودارها مقداری زمان‌بر است. نمودارها تعاملی هستند.

مشاهده نمودار در نمایی بزرگتر

بعضی از نهادها و ردیف‌ها با توجه به نبود اطلاعات مشخص و شفاف درباره آن‌ها، بودجه‌های قابل توجهی دارند که بودجه این نوع موسسات نزدیک ۴۰ میلیارد تومان می‌شود. در همین زمینه «طرح زیارت» که اطلاعاتی از آن موجود نمی‌باشد، ۲۷میلیارد تومان سهم دارد.

آستان‌های مربوط به امام(با مدیریت سیدحسن خمینی) ۴ ردیف بودجه و نزدیک به ۵۶میلیارد هزینه به خود اختصاص داده‌اند! با شناختی که از امام(ره) دارم بعید می‌دانم ایشان راضی بوده باشند فقط حدود ۳۵ میلیارد تومان برای مراسمات مربوط به ایشان هزینه شود.

نزدیک ۱۲ دانشگاه و موسسه آموزشی بودجه جداگانه دارند که آیا این بودجه‌ها به‌غیر از بودجه وزارت علوم است؟ جواب: بله. بررسی بودجه وزارت علوم نشان داد موسسات آموزشی که در اینجا(گزارش شرق) نام‌شان آمده است سهمی هم در بودجه وزارت علوم دارند. این قضیه در مورد نهادهای دانش‌آموزی هم صدق می‌کند.

بعضی از بودجه‌ها نه به موسسه که انگار به فرد اختصاص دارد. به‌عنوان نمونه موسسه پرتو ثقلین حدود دو میلیارد تومان بودجه می‌گیرد، موسسه‌ای که تنها وظیفه‌اش نشر آثار و عقاید آقای مدرسی‌کرمانی است! یا مثلا هزینه  ۴میلیاردی موسسه ایراس متعلق به سفیر فعلی ایران در روسیه که با توجه به ماهیت تحقیقاتی و مشاوره‌ای که دارد، چرا ذیل عنوان بودجه فرهنگ قرار گرفته است؟

تامین مسکن برای همه اقشار جامعه امری است که قبلا در «مسکن مهر» دنبال شده بود و معمولا این‌گونه موارد جزء وظائف وزارت مسکن‌وراه‌سازی است، حال با چه توجیهی ۸میلیارد تومان تحت عنوان «شهرک مهدیه» برای طلاب در بودجه فرهنگی کنار گذاشته است؛ چون این‌گونه امور عمرانی حساب می‌شوند نه فرهنگی.

با توجه به‌وضعیت فعلی جامعه خصوصا در مناطق محروم، هزینه ۷۱میلیاردی برای گسترش زبان فارسی توسط «بنیاد سعدی» مقداری کم‌توجهی به اوضاع مدارس حاشیه‌ای در مرزهای کشور است. نه این‌که مخالف آموزش فارسی به غیرفارسی‌زبانان باشم اما وقتی تنها حافظ و فردوسی برای ارائه به جهان داریم، بهتر نیست مقداری از این هزینه‌ها برای گسترش زبان فارسی در بین فارسی‌زبانان خرج شود؟

به‌هرحال سوال اصلی اینجاست: کارایی این ۸۴ نهاد چگونه محاسبه می‌شود؟ اگر با مسائل فرهنگی آشنا باشید، سخت‌ترین کار در امور فرهنگی بررسی تاثیرگزاری یک «اقدام فرهنگی» است. به علت کیفی و ماهیت روانی‌رفتاری این گونه اقدامات، سنجش تاثیر کار فرهنگی پیچیده و زمان‌بر است و متاسفانه در کشور ما روند مشخصی برای این کار وجود ندارد. کاش حداقل یک ردیف بودجه برای ظرفیت‌سنجی مسائل فرهنگی می‌شد.

ناچاراً می‌خواهم از طریق رفتارهای جمعی آگاهانه مثل تجمعات و انتخابات دست به سنجش اقدامات فرهنگی بزنم. عینی‌ترین مثال هم نتیجهٔ انتخابات مجلس دوره دهم در تهران است؛ البته جنبه سیاسی پیدا می‌کند اما بیشتر توضیح می‌دهم.

نهادهای فوق «محافظه‌کار فرهنگی» هستند، برخلاف اصلاح‌طلبان که به «لیبرالیسم فرهنگی» اعتقاد دارند. آیا می‌توان انتخاب تمام «لیست امید» در شهر تهران را به‌نوعی گرایش مردم به لیبرالیسم فرهنگی دانست؟ یعنی بیشتر اقدامات فرهنگیِ حکومتی عملا در تهران تاثیر چندانی نداشته و هزینه‌هایی که در این زمینه صورت گرفته، بی‌فایده بوده یا اصلا هزینه‌های فوق برای «فرهنگ‌سازی» خرج نشده است. حال این قضیه را در کنار هفت‌هزار گشت نامحسوس پلیس در شهر تهران بگذارید... .

مشاهده نمودار در نمایی بزرگتر

در گراف دوم، نهادهای نام برده شده در ۱۰ موضوع دسته‌بندی شدند که بیشترین‌شان مربوط به دین با فراوانی ۲۰ نهاد/موسسه است. در کل ۸۴ موسسه/نهاد نام‌شان به‌صورت رسمی در ردیف‌های بودجه سال ۱۳۹۵ آمده است.

نکته دیگری که می‌توان از گراف موضوع‌ها دریافت، نگاه محدود دست‌اندرکاران فرهنگ(دولت) است. آیا فرهنگ یعنی فقط امور دینی؟ بحث محیط‌زیست چه می‌شود؟ رفتارهای شهروندی؟ خلاصه این‌که فرهنگ فقط مسائل دینی نیست و پرداختن سیستماتیک و دستوری به مذهب معمولا نتیجه عکس دارد.

مشاهده نمودار در نمایی بزرگتر

حال با توجه به گراف موضوعی، چه موضوعاتی بیشترین بودجه را دریافت کرده‌اند؟ نهادهایی که در موضوع حوزوی، انقلابی و دینی فعالیت می‌کنند، بیش از ۸۵٪ از بودجه را دریافت خواهند کرد. اما جالب اینجاست، نهادهای انقلابی و حوزوی تنها با ۱۴موسسه، بیشترین سهم یعنی ۲۶۱ میلیارد تومان(۷۹٪) از بودجه را دارند. بودجه نهادهای دانش‌آموزی از بودجه موسسات پژوهشی هم بیشتر است!

توجه داشته باشید که این بودجه‌ها و هزینه‌ها، جدا از مخارج اصلی وزارت ارشاد، صداوسیما و نهادهای دیگری مثل سپاه و.. است.

گراف آخر هم ترکیب گراف دوم و سوم است.

مشاهده نمودار در نمایی بزرگتر

تحلیل‌های گوناگون دیگری هم مثل گراف زیر می‌توان انجام داد اما بنابه‌دلایلی آن‌ها را گسترش ندادم و فقط یک نمونه هستند.

مشاهده نمودار در نمایی بزرگتر

در تصویر اینفوگراف زیر می‌توانید تمام ۸۴ نهاد را با دسته‌بندی مشاهده نمایید. ۱۴ نهاد اول بیشترین سهم از بودجه را داشته و به همین ترتیب سایر نهاد‌ها رنگ‌بندی شده‌اند.

اینفوگرافیک بودجه فرهنگیمشاهده تصویر در نمایی بزرگتر

نتیجه‌گیری خاصی نمی‌توانم کنم اما به‌قول خوابگرد در تلگرام، «مسئله این نیست که چرا بیش از ۲۰۰میلیارد تومان به اسم فرهنگ صرف این‌ها می‌شود، مسئله این است که پس چرا مملکت اسلامی نمی‌شود!»

پیوست‌ها: فایل اکسل+صفحات روزنامه در گوگل درایو

منبع : دیـتاویــزبودجه فرهنگی سال۹۵ از نگاهی دیگر [گراف تعاملی]
برچسب ها : بودجه ,فرهنگی ,مشاهده ,گراف ,تومان ,فرهنگ ,نمایی بزرگتر ,مشاهده نمودار ,میلیارد تومان ,وزارت علوم ,بودجه فرهنگی ,هستند مشاهده نمودار

تاثیر بیشتر با مصورسازی داده‌ها

:: تاثیر بیشتر با مصورسازی داده‌ها

زمانی که روزنامه «بوستون گلوب» گزارش رسوایی روحانیان کلیسا را در سال ۲۰۰۳ منتشر ساخت، ابزارهای مصورسازی چندان رواج نداشتند، به‌نوعی هنوز «روزنامه‌نگاری داده Data journalism» رواج پیدا نکرده بود.

در فیلم «اسپات‌لایت» که بر اساس همین داستان ساخته شده است، وقتی داده‌ها طبق «الگوی پراکندگی کشیش‌های منحرف»(اگر فیلم را دیده باشید متوجه الگو می‌شوید) جمع‌آوری و ثبت می‌شوند، در نهایت بر روی یک جدول تایم‌لاین نشان داده می‌شوند.

این جدول در کنار یک نقشه و نمودارهای جزیی‌تر خیلی بهتر می‌توانست روابط و الگوهای بیشتری را نشان دهد، مثل بیشترین قربانیان از چه طبقه‌ای و چه سنی بوده‌اند، نزدیکی پارک کودکان در کنار کلیسا، مراکز درمانی، تعداد دفعات تجاوز یا نقل‌وانتقال هر کشیش و... اما توجه داشته باشید که همچنین روالی آن زمان وجود نداشته است. ایده جدول یکی از بهترین ابزارها برای بیان کلی مسئله بود.

در انتهای کار و هنگام انتشار مدارک و گزارشات، خبری از تایم‌لاین اتاق خبر نیست! یعنی مخاطب هیچ ابزاری برای برقراری ارتباط و مشاهده الگوها ندارد.

مطمئنا اگر در زمان جدیدتری گزارش اصلی نوشته و در کنار آن از نمودار و نقشه استفاده می‌شد، تاثیر جالب و بهتری می‌گذاشت. مثلا رسم یک خط از بوستون به واتیکان، محل جدید کاردینال، یا بهتر از آن، نمایش نقشه تجاوزها در انتهای فیلم برای تیتراژ پایانی.

Spotlight : IMDB - Wiki

منبع : دیـتاویــزتاثیر بیشتر با مصورسازی داده‌ها
برچسب ها : نقشه ,جدول ,فیلم

مصورسازی اطلاعات در دادگاه؟

:: مصورسازی اطلاعات در دادگاه؟

مصورسازی اطلاعات در قتل

با روند کاری دادگاه‌ها، خصوصا دادگاه‌های جنایی آشنایی ندارم و نمی‌دانم ثبت و ارائه مدارک چگونه است. اما به تازگی وقتی مستند «ساختن یک قاتل / Making a Murder» را دیدم، به‌نظرم رسید آیا بهتر نیست قضات و دادگاه از روش‌ها و تکنیک‌های مصورسازی داده و طراحی(دیزاین) اطلاعات بهره ببرند؟

قاضی یا وکیل باید حجم زیادی از داده‌ها و اطلاعات را کشف/مرتب/فهم کرده و به‌نوعی یک روند مدیریت دانش را اجرا کند؛ که اگر این روند با مصورسازی اطلاعات همراه شود، می‌تواند نتایج جالب توجهی خصوصا در کشف الگوهای پنهان داشته باشد.

نمودارهای زیر که در مستند Making a Murderer و محاکمه اول «استیون ایوری» استفاده شده است، می‌تواند نشان دهد اگر داده‌ها را نوع دیگری ارائه/نمایش می‌دادند، احتمالا شاید بر روی رای دادگاه، یا حداقال بر روی رای هیئت منصفهٔ محاکمهٔ دوم تاثیر داشته باشد.

مستند سریالی Making a Murderer از شبکه نتفلیکس درباره بی‌عدالتی در مورد «استیون ایوری» است که نشان می‌دهد کلانتر و عوامل دولتی چگونه دو بار وی را برای جنایت‌هایی که مرتکب نشده است محاکمه کرده‌اند. IMDB - Wiki

منبع : دیـتاویــزمصورسازی اطلاعات در دادگاه؟
برچسب ها : اطلاعات ,مصورسازی ,making ,مستند ,روند ,«استیون ایوری» ,داشته باشد ,مصورسازی اطلاعات

دیتاژورنالیسم آشفته در ایران

:: دیتاژورنالیسم آشفته در ایران

چند سالی هست که بنگاه‌های خبری مطرح در دنیا به سمت روزنامه‌نگاری داده/اطلاعات یا دیتا ژورنالیسم(Data Journalism) رفته‌اند.

از نمونه‌های قدیمی آن می‌توان به گاردین(دیتابلاگ)، اکونومیست(گرافیک دیتیل)، رویترز(بلاگ)، نیویورک‌تایمز(توییتر) و جدیدا مجله تایم(لبز) و الجزیره پلاس اشاره کرد. البته منابع دیگری مثل هافینگتن(بلاگ)، واشنگتن‌پست(بلاگ) و دیلی‌میل هم هستند اما مثل بقیه فعال نبوده و یک بخش جدا برای این مسئله ندارند.

حوزهٔ دیتا ژورنالیسم، همان‌طور که از نامش پیداست روزنامه‌نگاری بر اساس داده‌ها، اعداد و واقعیت‌هاست. این‌که الگوها و روابط موجود درباره یک موضوع را جمع‌آوری، آنالیز و تحلیل کرده و نهایتا با استفاده از نمودار(گراف)، چارتیکل، نقشه و اینفوگراف آن را ارائه کند.

از نظر زمانی هم بیشتر گرایش به رویدادهای خبری روز دارد اما پروژه‌های بلندمدت را هم شامل می‌شود.

متاسفانه در ایران این نوع از روزنامه‌نگاری چندان رواج نداشته که جای تعجب هم ندارد؛ کمبود آزادیِ گردش اطلاعات در کنار نبود نیروهای آشنا به هر دو حوزه(مصورسازی و روزنامه‌نگاری).

به تازگی خبرگزاری ایرنا هم بخش جدیدی به‌نام اینفوگرافیک(لینک) راه‌اندازی کرده است که به‌نظر می‌رسد تلاش دارد اخبار و مسائل خبری را به‌صورت ویژوال نشان دهد.

اما چون مفهوم روشنی از اینفوگرافیک وجود ندارد، ناخواسته عده‌ٔ زیادی(مخاطبان و طراحان) اینفوگرافیک را با «روزنامه‌دیواری» و «پوستر» اشتباه می‌گیرند. اشتباهی که ایرنا و چند سایت دیگر با تولید و بازنشر اینفوگرافیک غلط درحال رواج آن هستند.

البته نمونه‌های خوبی هم در سایت ایرنا وجود دارد اما متاسفانه بیشترشان شباهتی به اینفوگراف ندارند.

در پایان این هم نحوهٔ تعامل دیتاژورنالیسم و آفیس ۲۰۱۶ همراه با هنرنمایی استاد اعظم، دیوید مک‌کندل:

دیتاژورنالیسم و اینفوگرافیک

دانلود / یوتیوب

منبع : دیـتاویــزدیتاژورنالیسم آشفته در ایران
برچسب ها : اینفوگرافیک ,روزنامه‌نگاری ,ایرنا ,بلاگ ,خبری

نقشه مکان‌های مذهبی ایران [درحال تکمیل]

:: نقشه مکان‌های مذهبی ایران [درحال تکمیل]

چند ماه پیش کتاب جالبی به دستم رسید که حاوی لیست تمام مکان‌های مذهبی در سراسر ایران بود. در ابتدا از این همه امامزاده تعجب کردم اما دیدم با ویژوال کردن(بصری‌سازی-مصورسازی) آن‌ها بهتر می‌توان این همه داده را تحلیل کرد. سوالی هم که برای خودم طراحی کردم این بود: پراکندگی امزادگان در ایران چگونه است... و بعد چرا؟

به‌صورت تخمینی حدود ۴هزار امامزاده در این کتاب(فرهنگ آبادی‌ها و مکان‌های مذهب کشور، نشر آستان قدس، چاپ ۸۸) همراه با مختصات جغرافیایی و نام منطقه گردآوری شده‌اند. با توجه به حجم داده و مسائل دیگر، احتمالا ثبت و تدوین نقشه تا تابستان ۹۵ طول بکشد!

به‌نظرم جدا از خروجی نقشه، می‌توان یک تحلیلی هم در مورد اسامی و نام‌گذاری این مکان‌ها داشت.

مشاهده نقشه

مشاهده جدول

با هر بار ثبت داده، نقشه به‌مرور تکمیل می‌شود.

آپدیت: ۲۹ اسفند ۹۴: اتمام امامزادگان حرف آ : ۸۱ مورد [جدول+نقشه]

منبع : دیـتاویــزنقشه مکان‌های مذهبی ایران [درحال تکمیل]
برچسب ها : نقشه ,مکان‌های ,مکان‌های مذهبی

سال ۲۰۱۵ در یک نگاه [اینفوگرافیک]

:: سال ۲۰۱۵ در یک نگاه [اینفوگرافیک]

اینفوگرافیک سال ۲۰۱۵سال ۲۰۱۵ هم با تمام خشونت‌هایی که داشت تمام شد. در اینفوگرافیک زیر اتفاقات و اخبار مهم این سال بر اساس گزارش روزنامه‌های ایندیپندنت، گاردین، تایم و چند منبع دیگر گردآوری شده است. از حملات تروریستی در فرانسه تا کشف هومونالدی در آفریقای جنوبی.

متاسفانه در بیشتر منابع خارجی اشاره‌ای به حملات عربستان به یمن و نقض حقوق انسانی نشده است. انگار جنگ و خون‌ریزی در خاورمیانه امری عادی بوده و در نقاط دیگر جهان یک جنایت بشری!

منبع : دیـتاویــزسال ۲۰۱۵ در یک نگاه [اینفوگرافیک]
برچسب ها :

در خاورمیانه چه می‌گذرد؟[اینفوگرافیک+تعاملی]

:: در خاورمیانه چه می‌گذرد؟[اینفوگرافیک+تعاملی]

خاورمیانه واقعا جای عجیبی است. ایران به اسد و حماس کمک می‌کند اما چگونه می‌شود که حماس علیه اسد اقدام می‌کند؟ همه علیه یکدیگر در یک زمین دیگر و با نیروهایی دیگر می‌جنگند.

جنگ نیابتی شاید چیزی باشد که در گراف تعاملی زیر نشان داده شده است. دشمنان و متحدان در کنار یکدیگر و به‌دور از سرزمین‌های اصلی خود مشغول جنگ و خونریزی هستند. گراف زیر رابطهٔ کشورها و گروه‌های مبارز در درگیری‌های خاورمیانه، از لیبی و سوریه تا یمن و افغانستان را نشان می‌دهد.

رنگ قرمز به معنای رابطهٔ «دشمن/غیردوستانه»، رنگ سبز یعنی «متحد/دوستانه/پشتیبان» و نارنجی نشان‌دهنده «نامعلوم بودن رابطه» است. برای معلوم شدن رابطهٔ هر کشور و گروه با دیگران روی آن کلیک کنید.

نمودار زیر نیز وضعیت متحدان و پشتیبانان را جداگانه نشان می‌دهد. البته بیشتر با تاکید بر قواهای برتر.

از نمودار بالا می‌توان یک ماجرای طنز سیاه را نیز کشف کرد. که در نمودار زیر معلوم می‌شود.

اما واقعا در خاورمیانه چه می‌گذرد؟ اگر واقع‌بین باشیم جهنم؛ و مطمئناً این جهنم به جاهای دیگری هم سرایت خواهد کرد.

تصویر زیر میزان ویرانی‌های کشور سوریه را بر اساس روشنایی‌های کره زمین در شب نشان می‌دهد. کشوری که تبدیل به زمینی برای جنگ نیابتی و شاید حتی یک جنگی تمرینی شده است.

مشاهده اینفوگرافیک(گراف) تعاملی

منبع : دیـتاویــزدر خاورمیانه چه می‌گذرد؟[اینفوگرافیک+تعاملی]
برچسب ها : نشان ,می‌دهد ,نمودار ,رابطهٔ ,خاورمیانه ,تعاملی ,نشان می‌دهد ,گراف تعاملی